समाचार
समुदायमा आधारित नवजात शिशु तथा बालरोगको एकीकृत व्यवस्थापन (CB-IMNCI) स्थलगत अनुशिक्षण कार्यक्रम
बेसीशहर नगरपालिकाको स्वास्थ्य शाखाद्वारा समुदायमा आधारित नवजात शिशु तथा बालरोगको एकीकृत व्यवस्थापन (CB-IMNCI) कार्यक्रमअन्तर्गत स्वास्थ्यकर्मीहरूको ज्ञान, सीप तथा कार्यक्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले रु. १,००,००० बजेटमा स्थलगत अनुशिक्षण कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो। नेपाल सरकारको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको राष्ट्रिय प्राथमिकता प्राप्त कार्यक्रम तथा CB-IMNCI निर्देशिका बमोजिम सञ्चालन गरिएको यस कार्यक्रमले नवजात शिशु तथा पाँच वर्षमुनिका बालबालिकामा देखिने प्रमुख स्वास्थ्य समस्याहरूको सही निदान, वर्गीकरण, उपचार तथा आवश्यक प्रेषण (Referral) प्रक्रियालाई प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुर्याएको छ। साथै स्वास्थ्य संस्थाहरूमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरूको कार्यसम्पादनलाई प्रोटोकलअनुसार अद्यावधिक र गुणस्तरीय बनाउन विशेष जोड दिइएको थियो।
कार्यक्रमअन्तर्गत स्वास्थ्य सेवा विभाग (FWD) को परिमार्जित IMNCI Treatment Chart Booklet को आधारमा नवजात शिशु तथा बालरोग व्यवस्थापन सम्बन्धी प्रोटोकल समीक्षा, वास्तविक बिरामीको स्वास्थ्य परीक्षणमार्फत Case Management अभ्यास, स्वास्थ्यकर्मीहरूको सीप मूल्याङ्कन तथा सुधारका क्षेत्र पहिचान, एन्टिबायोटिक, जिङ्क तथा ORS को सही प्रयोग सम्बन्धी सहजीकरण, गम्भीर अवस्थाका शिशुहरूको पहिचान तथा प्रेषण प्रक्रिया सम्बन्धी अभ्यास, औषधि तथा उपकरणहरूको मौज्दात परीक्षण तथा CB-IMNCI Register मा सही अभिलेखीकरण, वर्गीकरण र रिपोर्टिङ सम्बन्धी व्यावहारिक अनुशिक्षण सञ्चालन गरिएको थियो।
कार्यक्रम निम्न स्वास्थ्य संस्थाहरूमा सञ्चालन गरिएको थियोः
• उदिपुर स्वास्थ्य चौकी : २०८२/१२/०५ देखि २०८२/१२/०६ सम्म
• चितिथला स्वास्थ्य चौकी : २०८२/१२/०९ देखि २०८२/१२/१० सम्म
• धुरपुरे शहरी स्वास्थ्य केन्द्र : २०८२/१२/१६ देखि २०८२/१२/१७ सम्म
• नाल्मा स्वास्थ्य चौकी : २०८२/१२/२४ देखि २०८२/१२/२५ सम्म
• पुरानोकोट स्वास्थ्य चौकी : २०८३/०१/०४ देखि २०८३/०१/०५ सम्म
• चण्डिस्थान स्वास्थ्य चौकी : २०८३/०१/०७ देखि २०८३/०१/०८ सम्म
• भकुण्डे शहरी स्वास्थ्य केन्द्र : २०८३/०१/१४ देखि २०८३/०१/१५ सम्म
कार्यक्रमबाट प्राप्त प्रमुख उपलब्धिहरू निम्नानुसार रहेका छन्:
• सहभागी स्वास्थ्यकर्मीहरूको IMNCI प्रोटोकल अनुसार बिरामी जाँच, वर्गीकरण तथा उपचार गर्ने ज्ञान, सीप र आत्मविश्वासमा वृद्धि भएको।
• नवजात शिशु तथा पाँच वर्षमुनिका बालबालिकामा देखिने कडा निमोनिया, झाडापखाला, कुपोषण तथा अन्य संक्रमणहरूको समयमै व्यवस्थापन गर्ने क्षमता सुदृढ भएको।
• जटिल अवस्थाका शिशु तथा बालबालिकाहरूलाई समयमै पहिचान गरी माथिल्लो तहको स्वास्थ्य संस्थामा प्रेषण गर्ने प्रक्रिया थप प्रभावकारी बनेको।
• CB-IMNCI Register लगायतका अभिलेख तथा प्रतिवेदन प्रणालीमा देखिएका प्राविधिक त्रुटिहरू स्थलगत रूपमा सुधार भई रेकर्डिङ तथा रिपोर्टिङको गुणस्तर अभिवृद्धि भएको।
• स्वास्थ्य संस्थाहरूमा उपलब्ध औषधि तथा उपकरणहरूको अवस्थाबारे समीक्षा गरी सेवाप्रवाहलाई थप प्रभावकारी बनाउन सहजीकरण गरिएको।
समग्रमा, कार्यस्थलमै आधारित यो स्थलगत अनुशिक्षण कार्यक्रम स्वास्थ्यकर्मीहरूको व्यावहारिक क्षमता अभिवृद्धि, सेवा गुणस्तर सुधार तथा बाल स्वास्थ्य सेवाको प्रभावकारी व्यवस्थापनका दृष्टिले उपलब्धिमूलक र प्रभावकारी रहेको पाइयो। आगामी दिनमा स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तरलाई दिगो रूपमा कायम राख्न नियमित पुनर्ताजगी तालिम, स्थलगत अनुगमन तथा प्राविधिक सहजीकरण कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिने योजना रहेको छ।